Pardus Nedir? Nasıl Kullanılır? Yerli bir yazılım mıdır?

PARDUS NEDİR?

Son günlerde adını sık sık duyduğumuz bir işletim sistemi; PARDUS.

Özellikle ülkemizdeki, “Amerikan ürünlerini veto etme” eylemlerinden etkilenen Kahramanmaraş Belediyesi’nin
“Belediyemizdeki bigisayarlarda Pardus’a geçildi” diye yaptığı haberin içeriğinde, aslında yalnızca Windows işletim sistemi –ki kullandıkları Windows’un da korsan olduğu biliniyor 🙂 – kurulu olan bilgisayarlarının arka plan fotoğrafına Pardus logosu koyduğu anlaşılınca olayın seyri epey trajikomik bir hal aldı.

Haberin linki 

Çeşitli teknoloji haber sitelerinde ve Twitter’da karşılaştığımız bu komik haber, Pardus işletim sisteminden bi haber olanların aklına şu soruyu getirdi;

Nedir peki bu Pardus?

Açıklayalım efendim,

Pardus, adını Anadolu Parsı’ndan (Panthera pardus tulliana) almış olan 2003 yılında TUBİTAK tarafından planı başlatılmış, ilk sürümünü ise 2005 yılında çıkartmış bir işletim sistemidir. Pardus aynı zamanda “ilk yerli işletim sistemi” ünvanıyla da anılır.

 

Peki Pardus gerçekte tamamen yerli bir işletim sistemi midir?

Pardus için “milli işletim sistemimiz“,  “%100 yerli bir yazılım” vs. söylemleri ile sıkça karşılaşıyoruz. Durumun böyle olup olmadığını kavramak için  bazı temel kavramların bilinmesi gerekmektedir.

Pardus, Linux çekirdeğini kullanan, açık kaynak kodlu dolayısıyla ücretsiz bir işletim sistemidir. 

Linux çekirdeği nedir?

Çekirdek(Kernel), denilen yapı bilgisayarın kalbi gibidir. Bilgisayarın yazılımı ile donanımını birbirine bağlayan bir köprüdür. Çekirdek temel bir çok kodu içinde barındırır. Bu yüzden Her işletim sisteminin bir çekirdeği olmak durumundadır.

Linux, Linus Torvalds adında Finlandiya’lı bir bilgisyar mühendisinin 1991 yılında Helsinki Üniversitesi’nde bir öğrenci iken kişisel bilgisayarında kullanmak üzere geliştirmeye başladığı bir işletim sistemi çekirdeğidir.

Linux çekirdeğini kullanarak oluşturulmuş bir çok dağıtım bulunmaktadır. (Dağıtım:  Linux çekirdeği, GNU araçları ve bir masaüstü ortamının bir araya gelmesiyle, bu birlikteliği sürdürülebilir şekilde yönetecek bir yapılandırma araçları seti, yazılım güncelleme araçları vb. ile oluşturularak tam teşekküllü bir işletim sistemi haline gelen uygulamalar bütününü ifade eder.[1])

Bunlara örnek olarak Debian, UbuntuOpenSuSE/SuSE, Mageia, Chakra ve Pisi Linux verilebilir.

Pardus işletim sistemi de Linux çekirdeğini kullanan işletim sistemlerinden biridir.

Pardus’un Linux çekirdeğini kullanmasındaki amaç, üretimi Türkiye’de gerçekleşen, herkesin erişebileceği, özgür, açık kaynak kodu yaygınlaştırmayı amaçlayan, oldukça güvenilir, kullanımı kolay, ihtiyaca uygun özelleştirilebilen, Türkçe dahil bir çok dil desteği olan tam teşekküllü bir işletim sistemi ortaya çıkartmaktır.
Bu vizyon ile Pardus çeşitli sürümler ortaya çıkardı.

Pardus, 2011.2 sürümüne kadar oluşturulan sürümlerinde,
Linux çekirdeği temelinde oluşturulmuş masaüstü ortamlarını kullanan (KDE,XFCE,GNOME) ve bunların üzerine  Pisi, Yalı, Çomar, Kaptan gibi kendisine ait yazılımları da geliştiren bir işletim sistemi idi. 

(Pisi: Python dilinde yazılmış bir paket yönetim sistemidir.
Yalı: Pardus’un bilgisayara kurulmasını sağlayan yükleme aracıdır.
Çomar: Sistemin düzgün çalışması için gerekli olan donanım, açılış, ağ, kullanıcı, zaman, görüntü gibi ayarların mümkün olduğu kadar otomatik bir biçimde yapılmasını sağlayan yapılandırma yönetim sistemidir.
Kaptan: Pardus kurulumu sonrasında kullanıcıyı karşılayarak, masaüstünün kolayca kişiselleştirebilmesini sağlayan bir ilk ayar sihirbazıdır.)

Fakat daha sonra 2012 yılında Pardus’un geliştirici ekibi, TÜBİTAK tarafından değiştirildi.( TUBİTAK ULAKBİM’den destek almaktadır.)

Pardus, bu yıldan sonra çıkardıkları yeni sürümde Linux’un Debian dağıtımının alt yapısını da kullanmaya başladı.  Artık Debian’ın paket desteğini kullanıyor.
 (Değişimden önceki eski ekip, hiç bir devlet desteği olmaksızın işletim sistemi çalışmalarına Pisi Linux adı altında devam etmektedir.)

Yerli yazılım mevzusuna gelinecek olursa;
Aslında ülkemizde verilmek istenen mesaj; Pardus’un  %100 yerli bir işletim sistemi olması değil, açık kaynaklı bir alt yapı üzerine Türk mühendislerin geliştirme yaparak meydana çıkardığı bir yazılıma, Türk insanlarını yönlendirmektir.

Yönelimdeki artış, sistemin daha efektif ve daha gelişmiş bir hal alması için önemli bir geri bildirim değeri taşımaktadır. Nitekim ülkemizdeki yerli üretime destek projelerinin baş vermesiyle birlikte, Pardus’un daha fazla gelişmesi için çalışmalara başlandığı bilinmektedir.

“Yerli yazılım değildir” yaklaşımına ise şu perspektiften bakılmalıdır; GNU/Linux, açık kaynak, özgür yazılım demektir. Yani insanlığa adanmıştır. Dolayısıyla onu hiç bir ülke veya kişi(ler) ile ilişlilendirmek doğru değildir. Açık kaynak olan bir sistem alt yapısı üzerinden geliştirme yapmak onu kopyalamak sayılmayacağı gibi tam anlamıyla Türk ürünü de yapmaz.
Tamamen Türk malı bir işletim sistemi yapılmak istenmesi demek, çok maliyetli bir iştir. Çünkü Linux çekirdeğinin geliştirilmesinde binlerce kişinin 25 yılın üzerinde emeği vardır ve 20 milyonun üzerinde kod satırından söz edilmektedir. Bu ciddi iş yükü olan bir iştir. Ve var olan bir sistemi yapılandırıp kullanmak, onu sıfırdan yazmaya girişmekten çok daha akıllıcadır.

Debian alt yapısının kullanılma sebeplerini de “43.000’in üzerinde tamamen özgür paket desteği sağlaması” olarak açıklanıyor[2].

Bu duruma milli duygularla yaklaşıldığında, hiç Türk elinin değmediği bir işletim sistemi kullanmaktansa, Pardus’u kullanmak daha iyi bir şeydir denilebilir fakat bu tamamen kişilerin kendi tercihlerine ve işletim sistemi özelliklerinin, şahsın ihtiyaçlarına uygun olup olmadığına bağlıdır.

Pardus’u tanıyalım o halde!
Ne için Pardus kullanmalıyız?

  • Pardus açık kaynak bir temele sahip olduğu için programlamadan anlayan kişiler tarafından özelleştirebilen bir yapıya sahiptir. Sizi bu konuda oldukça özgürleştirir.
  • Alıştığımız işletim sistemleri arayüzlerinden çok büyük farkları yoktur, dolayısıyla kolay kullanılabilir.
  • Türkçe dahil, çoklu dil desteğine sahiptir.
  • Virüsler konusunda oldukça güvenlidir.
  • Pardus kullanmak isteyen küçük veya büyük ölçekli kamu kurum ve kuruluşlarında Pardus Dönüşüm için analiz çalışması yapılmaktadır.
  • Türkçe forum sitesi bulunur. İşletim sistemi hakkında rahatlıkla bir çok bilgiyi https://www.pardus.org.tr/ ‘den edinebilirsiniz.
  • Farklı sürümleri vardır.
  • Kurulumu oldukça kolaydır.

Pardus’un eski sürümlerine bu linkten erişebilirsiniz : https://www.pardus.org.tr/eski-surumler/

Pardus’un en yeni sürümü ise ; Pardus 17.3 XFCE (64-bit) ‘dir.
Bu sürümü kullanabilmek için sisteminizinde;

  • En az 512 MB ve üzeri RAM,
  • 8GB ve üzeri disk alanı,
  • En az 640×480 çözünürlüğü destekleyebilen grafik işlemci,
  • 64-bit destekli 1.0GHz+ işlemcinizin olması gerekmektedir.

Pardus’u nasıl kurabiliriz?

Pardus’u isterseniz kendi bilgisayarınıza, isterseniz de sanal makineye kurabilirsiniz. Pardus’un resmi sitesindeki adımları takip ederek kolayca kurabilirsiniz.

Ben macOSX kullanıyorum. Pardus’u denemek için bilgisayarıma VirtualBox kurup, içerisine Pardus kurulumunu sizlere göstereceğim.
(VirtualBox, bilgisayarınızda farklı işletim sistemleri deneyimleyebileceğiniz sanal bir işletim sistemi platformu sunar.)

Öncelikle bu linkten VirtualBox uygulamasını indirin. Boyutu çok fazla değil, o yüzden çabuk inecektir.

Sonra kurulumunu gerçekleştirin. Oldukça basit kuruluyor, onu uzun uza anlatmayacağım. (İndirdikten sonra üzerine tıklıyorsunuz, sonra next next … 🙂 )

Şimdi ise Pardus’u indirelim. Ben son sürümü olan Pardus 17.3 XFCE (64-bit) kuracağım.

Siz de bu linkten ulaşıp indirebilirsiniz. Bu sürüm yaklaşık 1.3 GB

Evet, Pardus’u da indirdikten sonra gelelim VirtualBox içine Pardus kurma işine…

Bu adımı videolu anlattım, bu linke tıklayarak izleyebilirisiniz. Videonun devamında Pardus arayüzünü inceleyebileceğiniz kısa bir demo da yaptım. 

Video kurulum adımlarının resmi sitedeki hali de bu linktedir. Buradan da faydalanabilirsiniz.

 

Umarım sizler için faydalı bir içerik olmuştur.

Herkese başarılar dilerim.

“Pardus Nedir? Nasıl Kullanılır? Yerli bir yazılım mıdır?” için 3 cevap

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir